کوتاهی قد و اختلال رشد

بسیاری از نوجوانان و جوانان از کوتاه بودن قد خود ناراضی اند و به دنبال راهی برای افزایش قد خود هستند. کوتاهی قد در اکثر مواقع یک امر طبیعی است اما در برخی مواقع کوتاهی قد یک اختلال به حساب می آید. در این مقاله قصد داریم در خصوص علل کوتاهی قد و اختلال رشد را بررسی کنیم و مطالب ذیل بپردازیم.

  • راهی برای کوتاهی قد
  • قرص برای کوتاهی قد
  • سندرم کوتاهی قد
  • عمل کوتاهی قد
  • علت کوتاهی قد چیست
  • راه حل برای کوتاهی قد
  • درمان رشد قد کودکان

مراحل رشد

در افراد سه مرحله از رشد دیده می شود.

  • رشد در دو سال ابتدایی زندگی: در این مرحله از رشد قد، سرعت و روند رشد در بالاترین حد خود قرار دارد. بطور معمول بین 30-35 سانتی متر در سال اتفاق می افتد.
  • رشد کودک بعد از دو سال: در این زمان کودکان سالانه بین 5 تا 7 سانتی متر رشد دارند. سرعت رشد متوسط است.
  • رشد دوران بلوغ: اشخاص در این زمان بین 8 تا 14 سانتی متر رشد قدی دارند.
کوتاهی قد و اختلال رشد

کوتاهی قد و اختلال رشد

کوتاهی قد

براساس منحنی های رشد استاندارد هنگامی که قد و ارتفاع کودک کمتر از معیار تعیین شده و کمتر از قد متوسط برای بچه های هم سن و هم جنس و هم نژاد خود باشد، کوتاه نامیده می شود.

علل کوتاهی قد

کوتاهی قد علت های بسیاری دارد که عبارتند از:
کوتاهی قد ژنتیکی : این حالت کاملا طبیعی است و سرعت رشد کودک متعادل است.
تاخیر سرشتی در رشد : در این حالت سرعت رشد کودک طبیعی است اما سن استخوانی او عقب تر است. این کودکان در آخر به قد ژنتیکی خود می رسند.

مصرف دارو : مصرف داروهایی مانند داروهای کورتونی می تواند باعث بروز اختلال در رشد کودک باشد.
اختلالات رشد داخل رحمی: این عامل نیز می تواند باعث کوتاهی قد کودک شما شود.
بیماری : برخی از بیماری ها می تواند باعث کوتاهی قد شود مانند:

  • سوء ‌تغذیه
  • كمبود ویتامین D
  • کمبود كلسیم
  • بیماری سلیاک
  • كم‌خونی‌
  • بیماری‌های التهابی دستگاه گوارش
  • بیماری‌های كلیوی مزمن
  • نارسایی قلبی
  • بیماری‌های مزمن ریوی یا كبدی
  • كم‌ كاری تیروئید

تشخیص کوتاهی قد

ابتدا باید علل و تشخیص کوتاهی قد مشخص شود تا بتوان بهترین راه درمان را پیش گرفت. به همین منظور قد هر فرد به صورت زیر محاسبه خواهد شد.
قد پسر برحسب سانتیمتر= (قدپدر+ قد مادر+۱۳ ) تقسیم بر۲
قد دختر بر حسب سانتیمتر= قدپدر+ قدمادر-۱۳) تقسیم بر۲

  • اختلالات رشدی

اختلالات رشد اولیه

اختلالات رشد ثانویه

اختلال رشد بی علت

  • بررسی بالینی رشد کودک

خصوصیات زمان تولد

سابقه بیماری

سیر رشد

  • معاینه بالینی

معاینه فیزیکی کامل

قد نشسته به ایستاده

معاینه ته چشم و اندازه گیری فشار خون

علائم بیماریهای اندوکرین

ارزیابی تناسب اندام ها

  • آزمایشات اختصاصی

انجام تست های تیروئید

تست تحریکی هورمون رشد

سایر تستهای هورمونی (در صورت لزوم)

 

بسیاری از نوجوانان و جوانان از کوتاه بودن قد خود ناراضی اند و به دنبال راهی برای افزایش قد خود هستند. کوتاهی قد در اکثر مواقع یک امر طبیعی است اما در برخی مواقع کوتاهی قد یک اختلال رشد به حساب می آید. دکتر مهران زمان زاده بهترین متخصص غدد با استفاده از روش های تشخیصی و درمانی مجهز به بررسی بیماری ها می پردازد و از بروز عوارض زیاد جلوگیری می کند. برای مشاوره و تعیین وقت قبلی با شماره 1- 90 70 74 88 -021 تماس بگیرید یا به آدرس اینستاگرام مراجعه کنید.

عوامل مؤثر در رشد قد

از هیچ راهی نمی توان قد نهایی و صددرصد یک فرد را پیش بینی و تخمین زد.

عوامل ژنتیکی (مثل: اختلالات کروموزومی، سندروم داون) و اکتسابی (ازجمله: شرایط تغذیه ای، اکوسیستمی (محیطی)، شرایط روحی و عاطفی که کودک در آن رشد می یابد) در این امر دخیل هستند.

کوتاهی قد از نوع سرشتی: در اینگونه افراد سن استخوانی و دوره ی بلوغ فرد تاخیر دارد و باعث کوتاهی قد در فرد می شود.

اختلالات غدد درون زیر: در اثر ترشح کم هورمون رشد و کم کاری تیروئید کودک وزن بیشتری نسبت به قد پیدا می کند.

بیماری هایی نظیر بیماری های قلبی، ریوی، کلیوی و عفونت HIV نیز می تواند  منجر به ایجاد اختلال رشد و کوتاهی قد شود.

در برخی موارد کودکان زودتر از موعد خود به بلوغ می رسند و در اثر افزایش ترشح هورمون های وابسته به بلوغ سرعت رشد بطور چشم گیری کاهش می یابد و با پیشرفت روند بلوغی صفحات رشد بسته می شوند و کوتاهی قد حاصل می شود.

اگر مادر در زمان حاملگی خود از سیگار و یا مواد الکلی استفاده کند و در معرض سموم قرار گیرد و همچنین بیماری هایی که ممکن است در دوران بارداری حاصل شود، سبب توقف و ایجاد اختلال در رشد جنین و امکان بوجود آمدن جنین نارس و رشد نیافته می شود.

برای بررسی و تشخیص عوامل مؤثر در کوتاهی و عدم رشد قدی یا اختلال رشد قد در کودکان می توان از پزشک متخصص تست هایی همچون:  شمارش سلول های خونی  ESR، الکترولیت ها، تست های تیروئیدی، هورمون های رشد، کلیه، کبد، بررسی از لحاظ سرولوژی بیماری سلیاک، را درخواست کرد.

درمان کوتاهی قد

در صورتی که کمبود هورمون علت کوتاهی قد باشد باید هورمون مورد نیاز رشد توسط پزشک تزریق گردد. درمان با هورمون رشد بعد از اتمام رشد نیز باید ادامه داده شود زیرا این هورمون اثراتی دیگر مانند حمایت از عملکرد طبیعی غدد جنسی دارد و همچنین باعث ثابت ماندن چگالی طبیعی استخوان ها خواهد شد. بهتر است بدانید که درمان کوتاهی قد باید هر چه زودتر شروع شود و قبل از بلوغ، سرعت رشدی قد بهبود یابد.
افزایش رشد قدی به صورت زیر می باشد:

  1. قبل از درمان: 3-4 سانتی متر در سال
  2. سال اول درمان: 10-12 سانتی متر در سال
  3. سالهای دوم و سوم درمان: 7-9 سانتی متر در سال
کوتاهی قد و اختلال رشد

کوتاهی قد و اختلال رشد

عوامل مهم بهبود قد

استفاده از دوزهای بالای هورمون رشد
افزایش دوز نسبت به وزن
تجویز روزانه دارو
شروع زودرس درمان
درمان قبل از متوقف شدن رشد
تجویز دوزهای جایگزین هورمونهای تیروئیدی (در صورت نیاز)
تجویز دوزهای جایگزین هورمونهای گلوکوکورتیکوئیدها (در صورت نیاز)

به طور کلی قد بلند شدن یکی از مسائلی است که فکر بیشتر افراد به خصوص خانم ها و آقایان را به خود مشغول کرده است و بیشتر افراد که از کوتاهی خود یا فرزند خود رنج می برند به پزشک مراجعه می کنند تا به کمک هورمون بتوانند درمان شوند.

سوالات متداول کوتاهی قد و اختلال رشد

  • آیا هورمون رشد می تواند در بلند شدن قد به ما کمک کند ؟

بهتر است توجه داشته باشید که سن قد افراد تا زمانی است که غضروف رشد باز باشد زمانی که غضروف رشد بسته می شود قد دیگری تغییری نخواهد کرد .بهترین و مناسب ترین زمان برای سن رشد قدی در دختر ها قبل از شروع عادت ماهیانه است یعنی تا قبل از سن 12 سالگی و در پسرها قبل از رسیدن به سن بلوغ یعنی تا سن 13 سالگی می باشد. به شما عزیزان توصیه می شود بهتر است حدود 10 تا 11 سالگی با مراجعه به متخصص غدد، رشد قد فرزندمان را  بررسی کنیم تا در صورت نیاز سریع درمان را آغاز کنیم .

  • فاکتورهای مهم که بر رشد قد تاثیر می گذارد کدام است ؟
  1. بیماری های که مادر و جنین در دوران بارداری با آن رو به رو می شوند .
  2. بیماری های عفونتی
  3. اختلالات هورمونی
  4. نوع تغذیه
  5. مقدار نور آفتابی که به بدن می خورد .
  6. مشکلات روحی و روانی مانند استرس، بد خوابی و ترشح هورمون رشد

افرادی که دارای قد بسیار کوتاهی هستند مثلاً قد زیر 140 سانتی متر .تزریق هورمون رشد حتماً باید زیر نظر متخصص باید بررسی شود که آیا نیاز است یا خیر  ؟ و برای همه ی افراد توصیه نمی شود .و بهتر است بدانید که هورمون رشد به یک میزان تولید نمی شود و این تولید در زمان های مختلف صورت می گیرد به خصوص در شب .یک پزشک برای اندازه گیری هورمون رشد با استفاده از تجویز دارویی به بیمار هورمون رشد را بررسی می کند .

برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص بهترین متخصص غدد در تهران به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

مطالب مرتبط با این مقاله:

اختلال رشد در کودکان

دلایل توقف رشد کودک

هورمون رشد